Δήμος Νευροκοπιου

Ο Δήμος Κάτω Νευροκοπίου, ο μεγαλύτερος σε έκταση σε όλη την Ελλάδα με τα 17 τοπικά διαμερίσματα του, προσφέρεται για τουρισμό σε όλες της εποχές του χρόνου. Είναι πράγματι περίεργο αλλά η ομορφιά της κάθε εποχής είναι χάρμα οφθαλμού, από την άνοιξη στο καλοκαίρι και από το φθινόπωρο έως τον χειμώνα. Δεν είναι τυχαίο να υποστηρίζουν οι μόνιμοι κάτοικοι ότι ζούνε πραγματικά όλες τις εποχές του χρόνου. Το Νευροκόπι φημίζεται για την περιζήτητη πατάτα του η οποία αρχίζει στο λεκανοπέδιο στα μέσα του 1920. Οι κλιματικές και εδαφολογικές συνθήκες της περιοχής ευνοούν την καλλιέργεια της και σε συνδυασμό με την εμπειρία των ανθρώπων του κάμπου συντελεί στην ποιοτική υπεροχή της. Είναι προϊόν "Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης" (Π.Γ.Ε) και φυσικά για το πολικό του ψύχος με θερμοκρασίες που τον χειμώνα αγγίζουν τους -30 βαθμούς κελσίου. Αυτό βέβαια για πολλούς ακούγεται περίεργο αλλά για τους ζεστούς σε φιλοξενία κατοίκους του αποτελεί μία ευχάριστη ρουτίνα.

Δεν μπορούμε όμως να παραβλέψουμε την κυνηγετική περίοδο που ξεκινά στις αρχές Αυγούστου και ολοκληρώνεται στο τέλος Φεβρουαρίου, όπου κυνηγοί από όλα τα μήκη της Ελλάδας επισκέπτονται τα δάση της περιοχής, βρίσκοντας πληθώρα μικρών θηραμάτων όπως είναι οι λαγοί και τα πουλιά και μεγάλα θηράματα όπως είναι οι αγριόχοιροι.

Τα ξενοδοχεία της περιοχής πραγματικά πολλές φορές φαντάζουν λίγα μπρος στην επισκεψιμότητα των τουριστών. Οι υποδομές του Νευροκοπίου είναι ανάλογες με τις ανάγκες της περιοχής και φυσικά με μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης. Οι τουριστικές επιχειρήσεις του λεκανοπεδίου με τα ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών στο Νευροκόπι , και στα τοπικά διαμερίσματα του Γρανίτη , του Βώλακα και των Ποταμών, οι ταβέρνες με τις παραδοσιακές συνταγές τους στα Λευκόγεια, στον Γρανίτη στο Οχυρό στον Βώλακα στο Παγονέρι και στα περισσότερα διαμερίσματα αποτελούν κομμάτι της ευχάριστης μετά γεύσεων διαμονής στην περιοχή.

Πόλος έλξης με την μεγάλη επισκεψιμότητα του το Χιονοδρομικό Κέντρο του Φαλακρού αποτελεί για την περιοχή πραγματικό σημείο αναφοράς στον τομέα του χειμερινού και όχι μόνο τουρισμού. Ένα από τα καλύτερα Χιονοδρομικά Κέντρα της Ελλάδας με τις μοναδικές φυσικές του πίστες συνολικού μήκους 24 χιλιομέτρων και διαφορετικών βαθμών δυσκολίας με την υψομετρική τους διαφορά να κυμαίνετε από 1730 έως τα 2232 μέτρα. Διαθέτει τρία σαλέ το "Ανεμοσούρι", το "Καταφύγιο" και την "Χιονότρυπα" με την τελευταία να προσφέρει μία συναρπαστική πανοραμική θέα. βρισκόμενη σε ύψος 2110 μέτρων. Διαθέτει αναβατήρες διαφόρων τύπων, ένα τετραθέσιο εναέριο ο οποίος ενώνει το οροπέδιο με το σαλέ της χιονότρυπας, ένα διθέσιο εναέριο πέντε συρόμενους και δύο παιδικούς. Ο χώρος στάθμευσης μπορεί να εξυπηρετήσει περισσότερα από 1500 αυτοκίνητα και οι επισκέπτες μπορούν να εξασφαλίσουν επιτόπου τον απαιτούμενο χιονοδρομικό τους εξοπλισμό με ενοίκιο ή με αγορά, να νοικιάσουν έλκηθρα, ποδήλατα ή χιονοσκούτερ κάνοντας μαθήματα σκι από τις ειδικές σχολές που λειτουργούν. Αυτό δεν σημαίνει πως το Φαλακρό είναι μόνο για τον χειμώνα μιας και είναι γνωστό και ως "βουνό των λουλουδιών" ή ως "βοτανικός παράδεισος των Βαλκανίων" εξαιτίας της πλούσιας χλωρίδας του. Προσφέρει ευκαιρίες πεζοπορίας με διαδρομές που διασχίζουν θαλερά λιβάδια, για ορειβασία σε δυσπρόσιτες βουνοκορφές και αναρρίχηση σε επιβλητικές ορθοπλαγιές ή ακόμη και για παγοαναρίχηση στο βάθους 100 μέτρων σπηλαιοβάραθρο της "Χιονότρυπας" στα έγκατα της οποίας τα χιόνια δεν λιώνουν σχεδόν ποτέ. Η οικολογική και αισθητική αξία του Φαλακρού αναγνωρίστηκε με την ένταξή του στο δίκτυο Natura 2000. Βέβαια όλη η περιοχή του Νευροκοπίου προσφέρεται για πεζοπορία καθώς σήμερα βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης η συντήρηση παλαιών μονοπατιών.

Πολλά σημεία της περιοχής μπορούν να αποτελέσουν τόπους προορισμού για τους επισκέπτες. Ένα από αυτά είναι σίγουρα τα Οχυρωματικά έργα της γραμμής Μεταξά στο Τοπικό Διαμέρισμα του Οχυρού. Ένα πραγματικό αμυντικό οχυρό (κατασκευασμένο το 1835) το οποίο εμπνεύσθηκε ο Ιωάννης Μεταξάς. Ένα ολόκληρο βουνό είχε διαμορφωθεί με ατέλειωτες στοές με δωμάτια στρατιωτών, δωμάτια αξιωματικών, χώρους αποθήκευσης πυρομαχικών, χώρους αποθήκευσης τροφίμων, αεραγωγούς και πολλά πολυβολεία για να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε ξένη απειλή. Οι εκδρομείς μπορούν να επισκεφτούν και να ξεναγηθούν μέσα στα Οχυρά αλλά και στο μουσείο του Οχυρού Λύσσε. Για την Ιστορία είναι το μοναδικό οχυρό το οποίο δεν έπεσε από τους Γερμανούς αλλά παραδόθηκε μόνο όταν η Θεσσαλονίκη έπαψε να βρίσκεται στα χέρια των Ελλήνων. Ακόμη μπορούμε να επισκεφτούμε το Πολεμικό Λαογραφικό Μουσείο του χωριού με πολλά παλιά αντικείμενα και αντικείμενα ιστορικής αξίας της μάχης του Απριλίου του 1940. (Πλούσιο φωτογραφικό υλικό ιστορικής σημασίας, θα βρείτε εδώ.)

Ένα πανέμορφο μέρος που συνδυάζει βουνά με καταπράσινα κάθε λογής δέντρα και στην μέση τους η λίμνη των Λευκογείων. Η λίμνη η οποία χρησιμοποιείται ως αρδευτικό έργο άρδευσης των χωραφιών όλου του λεκανοπεδίου, αποτελεί και μέρος αναψυχής για φαγητό, για κυνήγι και ψάρεμα.

Η επίσκεψη στον ποταμό Νέστο μεταξύ των Τοπικών Διαμερισμάτων Μικροκλεισούρας και Ποταμών αποτελεί σημείο αναφοράς και τόπο προορισμού φίλων του κυνηγετικού τουρισμού. Μπορούμε ακόμη να επισκεφτούμε τον παραπόταμο Δεσπάτη ο οποίος βρίσκεται μέσα σε ένα καταπράσινο Δάσος όπου μπορείς να περπατήσεις και να θαυμάσεις τις απέραντες ομορφιές που μας προσφέρει απλόχερα η φύση. Υπάρχουν ψησταριές έτοιμες τις οποίες μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι επισκέπτες για ψήσιμο.

Στο χωριό του Βώλακα μπορούμε να γευματίσουμε στα παραδοσιακά εστιατόρια με τις ζεστές σούπες και τα λαχταριστά κρεατικά πάντα με παραδοσιακές σπιτικές γεύσεις ενώ τα ξενοδοχεία του χωριού είναι έτοιμα να υποδεχτούν τους επισκέπτες.

Ένα πανέμορφο τοπίο που συνδυάζει βουνά με καταπράσινα κάθε λογής δέντρα είναι η λίμνη του Καταφύτου. Με στέγαστρα και παγκάκια για να απολαύσεις το τοπίο αλλά και για τους μερακλήδες που επιθυμούν να γευματίσουν. Στο τοπικό Διαμέρισμα του Καταφύτου θα επισκεφτούμε την ερειπωμένη εκκλησία των «Ταξιαρχών» η οποία χτίσθηκε το 1868.

Ξεχωριστή εμπειρία αποτελεί η επίσκεψη στο Τοπικό Διαμέρισμα Παγονερίου, έναν από τους δύο παραδοσιακούς οικισμούς της περιοχής.

Το παραδοσιακό στοιχείο είναι εξίσου έντονο στο Δασωτό αλλά και στη Μικροκλεισούρα. Στενά δρομάκια, παλιά αρχοντικά και παραδοσιακά διαμορφωμένες αυλές.

Η ευρύτερη περιοχή μπορεί να αποτελέσει μελλοντικά τόπο προορισμού όχι μόνο για επισκέπτες, όπως άλλωστε συμβαίνει και σήμερα αλλά και για αρκετούς υποψήφιους επενδυτές που δειλά προς το παρόν εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους για μια περιοχή που προσφέρει μοναδικές ευκαιρίες. Το γεγονός πως ουσιαστικά η περιοχή συνδυάζει στοιχεία φυσικού κάλλους και δυνατότητες ανάπτυξης υποδομών είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο θεωρείται ως επενδυτικό μελλοντικό τοπίο τουλάχιστον στον τομέα του χειμερινού και εναλλακτικού τουρισμού.



ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Το λεκανοπέδιο Νευροκοπίου θα μπορούσε δίχως υπερβολή να χαρακτηριστεί ολόκληρο ως "μνημείο της Φύσης" καθώς βρίσκεται κυριολεκτικά περικυκλωμένο από μεγάλους ορεινούς σχηματισμούς με πλούσια χλωρίδα, και είναι πολλές οι τοποθεσίες που δεν είναι εύκολα προσβάσιμες, με αποτέλεσμα να διατηρούν στο χρόνο την αγνότητά τους. Μερικές από αυτές, όπως η "Τσακαλίνα" στο Νευροκόπι, είναι προστατευόμενες. Από το Βώλακα ως το Γρανίτη, από το Κατάφυτο ως το Δασωτό, από τους Ποταμούς ως το Λιβαδάκι, θα βρείτε πολλά μέρη που θα αγαπήσετε και θα θελήσετε να επισκεφτείτε ξανά και ξανά. Δεν είναι λίγοι οι επισκέπτες που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν τα αστικά κέντρα για να μείνουν εδώ, μιας και η περιοχή μπορεί να προσφέρει μια καλύτερη ποιότητα ζωής, μακριά από τους ξέφρενους και αγχωτικούς ρυθμούς οποιασδήποτε πόλης.
Αξίζει να περιπλανηθείτε στα δάση, να ξαπλώσετε κάτω από δέντρα εκατοντάδων ετών, να αφουγκραστείτε τη δύναμη της Φύσης. Οι οξιές, οι καστανιές, τα έλατα και τα πεύκα, σε συνδυασμό με τα αμέτρητα βότανα (κάποια από αυτά είναι σπάνια στον Ελλαδικό χώρο), κάνουν την εμπειρία του περιπάτου ανάταση ψυχής!



ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

Ο Δήμος Νευροκοπίου είναι πλούσιος σε εκκλησίες και παρεκκλήσια, που είναι διάσπαρτα σε όλο το λεκανοπέδιο, οι πιο σημαντικές όμως από πλευράς αρχιτεκτονικής σημασίας και παλαιότητας είναι οι ακόλουθες.

• Ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου στο Νευροκόπι. Χτισμένος το 1866 με την τρίκλιτη βασιλική ξυλόστεγη, με εικόνες του 1874 και περίστωο τριώροφο μνημειακό καμπαναριό του. Ο Ναός έχει ανακαινιστεί πλήρως και οι παλιές τοιχογραφίες που κάποτε κάλυπταν τους τοίχους έχουν αντικατασταθεί από σύγχρονες αγιογραφίες.

• Ο μεταβυζαντινός Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Δασωτό. Βρίσκεται εντός του χωριού και χρονολογείται από το έτος 1870.

• Ο Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου στο Περιθώρι. Χτισμένος το 1835 με την τρίκλιτη βασιλική του ξυλόστεγη. Διακοσμημένη με πλίνθινους σταυρούς και ένα εντυπωσιακό μεταγενέστερα χτισμένο (1911) καμπαναριό.

• Ο μεταβυζαντινός Ιερός Ναός των Αγίων Θεοδώρων στην Kάτω Βροντού που χρονολογείται από το έτος 1835 με το φανταστικό τέμπλο του και τον πολύχρωμο γυναικωνίτη.

• Ο μεταβυζαντινός Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Παγονέρι. Χτισμένος το 1835, διαθέτει εντυπωσιακό καμπαναριό και μερικές από τις πιο ιδιαίτερες, από πλευράς τεχνοτροπίας, εικόνες.

• Ο μεταβυζαντινός Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Λιβαδάκι. Χτισμένος το 1870, εντυπωσιακά διακοσμημένος με την λαϊκή τεχνοτροπία, με εικονογραφήσεις αληθινά εντυπωσιακές,ξυλόγλυπτο το τέμπλο και το δεσποτικό, αμφότερα πολύχρωμα. Στην δυτική πλευρά του υψώνεται το κωδωνοστάσιο, χτισμένο το 1890. Ο Ναός ανοίγει τις πύλες του μια φορά το χρόνο, στις 15 Αυγούστου, και γι΄αυτόν το λόγο η προσέλευση του κόσμου είναι μεγάλη και συγκινητική, καθώς πολλοί από αυτούς έχουν τάμα και ο εκκλησιασμός εκείνη την ημέρα είναι δεδομένος!

• Ο Ιερός Ναός Τίμιου Προδρόμου Λευκογείων, χτισμένος το 1836. Ο Ναός ανήκει στην κατηγορία των τρίκλιτων ξυλόστεγων βασιλικών όπου στην Δυτική πλευρά του υψώνεται το επιβλητικό κωδωνοστάσιο του 1887.

• Τα απομεινάρια του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στον Κριθαρά. Ένα μνημείο μοναδικό στο είδος του, χαρακτηρισμένο σε ψήφισμά της Ε' Επιστημονικής Συνάντησης ως ιδιαίτερης σημασίας για την ιστορία της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, που δυστυχώς όμως αφέθηκε κυριολεκτικά στο έλεος της φθοράς του χρόνου και των πάσης φύσεως επιδρομέων. Πρόκειται για σταυροειδή εγγεγραμμένο τετρακιόνιο Ναό με τρούλο και εξαιρετικές αρχιτεκτονικές ιδιαιτερότητες. Η ανέγερσή του τοποθετείται το 1870. Είναι επισκέψιμος μόνο για ριψοκίνδυνους προσκυνητές, μιας και η πυνκή βλάστηση έχει καλύψει όλες τις διόδους από τους τοίχους που κατέρρευσαν και το μόνο που στέκεται όρθιο σε πείσμα των καιρών είναι το Ιερό του Ναού. Αν παρόλα αυτά το τολμήσετε, και αν είστε τυχεροί, θα δείτε σε μια γωνιά να καίει το καντηλάκι που κάποιοι πιστοί φροντίζουν να ανάβουν.

• Ο μεταβυζαντινός Ιερός Ναός των Ταξιαρχών χτισμένος το 1848 στο Ακρινό του Τοπικού Διαμερίσματος Καταφύτου με το μνημειακό καμπαναριό, του 1884.

• Ο Ιερός Ναός του Προφήτη Ηλία στον Βώλακα.

• Ο Ιερός Ναός των Ταξιαρχών στο Γρανίτη.

• Ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου στο Βαθύτοπο με την τρίκλιτη βασικική ξυλόστεγη με τις παλιές εικόνες της που κάηκε ολοσχερώς το 2005.



ΑΛΛΑ ΜΝΗΜΕΙΑ

• Το Παλιό Σανατόριο στο Γρανίτη, που βρίσκεται πίσω από την Κατασκήνωση της Ιεράς Μητρόπολης .

• Οι αρχαίοι τάφοι που βρέθηκαν στο Δασωτό.

• Το Τζαμί και το Χαμάμ, στην Εξοχή, αμέσως μετά την πλατεία του χωριού.

• Οι "Πυρήνες" στην Εξοχή, έξω από το χωριό. Πρόκειται για μικρά σπίτια που είχαν φτιαχτεί στο παρελθόν για να φιλοξενήσουν πρόσφυγες.